http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/11788 2026-05-01T23:34:27Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12712 Sosyal bilgiler öğretiminde üstün yetenekli çocuklar için zenginleştirilmiş program önerisi Ateş, Hüseyin Akranlarına göre üst düzey potansiyel gösteren üstün yetenekli öğrenciler farklılaştırılmış öğretim programına ihtiyaç duymaktadırlar. Üstün yeteneklilerin yetenek alanı, zekâ potansiyeli, ilgi ve gelişim durumlarının tespit edilmesi ve uygulanacak eğitim programının farklılaştırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu açıdan araştırmanın amacını üstün yeteneklilerin karakteristik özelliklerine akademik, bilişsel, duyuşsal beklentilerine uygun Sosyal Bilgiler 4, 5, 6 ve 7. sınıf öğretim programının farklılaştırılması oluşturmaktadır. Araştırmada Sosyal Bilgiler öğretim programı bütünleştirilmiş müfredat farklılaştırma yöntemiyle farklılaştırılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi sürecinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada üstün yetenekli öğrencilerin genel karakteristik özelliklerine göre programın tüm sınıf düzeyi ve her öğrenme alanı için ayrı ayrı farklılaştırma stratejisi belirlenmiştir. Belirlenen farklılaştırma stratejisi, düşünme, araştırma ve yaratıcılık becerileriyle birlikte, duyuşsal alan ve değer hedeflerinden oluşmaktadır. Farklılaştırma stratejileri temelinde bilişsel alan, duyuşsal alan değer ve beceri hedefleri belirlenmiştir. Ayrıca farklılaştırılan programda yer alan öğrenme alanlarının içeriği bütünleştirilmiş müfredat modeline diğer ortaokul derslerinin öğrenme alanı ve üniteleriyle ilişkilendirilmiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin genel potansiyel yetenekleri ve karakteristik özellikleri gözetilerek öğrenme alanları için oluşturulan farklılaştırma stratejisi temelinde kazanımlar farklılaştırılmıştır. Programda yer alan mevcut kazanımlar korunarak zenginleştirme ve daraltma uygulamaları yapılmıştır. Toplamda 68 kazanımın farklılaştırıldığı programda öğrencilerin yaratıcılık, inovasyon, araştırma becerileri, düşünme becerileri ve milli unsurlara ve toplumsal değerlere karşı duyarlılık kazanımı ön planda tutulmuştur. Alan yazında üstün yeteneklilere Sosyal Bilgiler öğretimine ilişkin yapılmış farklılaştırma çalışmalarına ihtiyaç duyulmasına karşın, bu konuda yeterince çalışmanın yapılmadığı görülmektedir. Bu açıdan bütünleştirilmiş müfredat modeline göre farklılaştırılan Sosyal Bilgiler öğretim programının üstün yetenekli öğrencilere Sosyal Bilgiler öğretiminde özgün ve çerçeve bir model olacağı düşünülmektedir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020 2020-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12711 Sosyal bilgiler öğretiminde tarihi şahsiyetlerin ele alınışına ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri Bektaş, Kaan Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde tarihi şahsiyetlerin ele alınışına ilişkin görüşlerini belirtmektir. Böylece elde edilen veriler ışığında öğretmenlerin tarihi şahsiyetlere yönelik zihinsel imajı, tarihi şahsiyetlerin öğretmenler tarafından derslerde hangi yöntem, teknik ve materyaller aracılığıyla verildiği ve ders kitabına yönelik birtakım sonuçlara ulaşılması muhtemeldir. Araştırmanın amacına yönelik olarak nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formu, verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Esenler ve Güngören ilçelerinde görev yapan 13 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen temel bulgular şunlardır: Öğretmenler tarihi şahsiyetleri, tarihte iz bırakan kişiler, tarihe yön vermiş kişiler ve yenilik yapan kişiler olarak görmektedir. Öğretmenlerin tarihi şahsiyetlerden en çok örnek aldıkları özellik, lider olmalarıdır. Öğretmenler, tarihi şahsiyetlere yönelik araştırmalarını en çok internet kaynaklarından yapmaktadır. Öğretmenler, tarihi şahsiyetleri Sosyal Bilgiler dersinden sonra en çok Türkçe dersi ile ilişkilendirmiştir. Öğretmenlerin %57`si, tarihi şahsiyetler açısından Sosyal Bilgiler ders kitapları hakkında olumsuz görüş belirtmiştir. Öğretmenler, tarihi şahsiyetler aracılığı ile pek çok değerin kazandırılabileceğini belirtmiş olup, en çok vurgulanan değer vatandaşlık olmuştur. Öğretmenler tarihi şahsiyetlerin öğretiminde en çok anlatım yöntemini kullanmış ve görsel materyalleri tercih etmişlerdir. Öğretmenlerin %73`ü öğrencilerinin tarihi şahsiyetlere bakış açısının olumlu yönde olduğunu belirtmiştir. Öğretmenlerin en çok örnek aldığı tarihi şahsiyet, Mustafa Kemal Atatürk`tür. Öğretmenlerin çoğu devlet yöneticiliği yapmış tarihi şahsiyetleri örnek almıştır. Öğretmenlerin hepsi devlet tarafından yapılan eserlere tarihi şahsiyetlerin isimlerinin verilmesini uygun bulmuştur. Öğretmenlerin en büyük beklentisi müze ve tarihi alan gezilerinin arttırılması olmuştur. Ayrıca öğretmenler ders kitabında tarihi şahsiyetlerin anlatıldığı ayrı bir bölüm bulunması gerektiğini ifade etmiştir. Elde edilen bulgular literatür ile tartışılmış ve öneriler ortaya konmuştur. Bu öneriler arasında; Sosyal Bilgiler öğretiminde tarihi şahsiyetler ile ilgili farklı konularda, farklı evren ve örneklemlerde farklı uygulamalar yapılabilir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020 2020-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12647 Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde A2 seviyesi konuşma etkinliklerinin görev odaklı yaklaşıma göre incelenmesi Çelik, Duygu Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisi, iletişimi sağlaması sebebiyle öğretimine önem verilen bir beceri olmuştur. Konuşmanın öğretilmesi için çeşitli yaklaşımlar, yöntemler kullanılmaktadır. Bu yaklaşımlardan biri de görev odaklı yaklaşımdır. Görev odaklı yaklaşım, dili gerçek yaşamdaki gibi doğal ve anlamlı olarak öğretmeyi amaçlar. Bu özelliğiyle konuşma becerisinin öğretiminde kullanılabilecek bir yaklaşımdır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin öğretimi için kullanılan en önemli materyaller özel hazırlanmış konuşma etkinlikleri ve ders kitaplarıdır. Ders kitaplarının hangi yaklaşıma veya hangi yönteme uygun olarak hazırlandığı önemlidir. Bu çalışmada, 2020 yılında hazırlanmış olan Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Ders Kitabı A2 konuşma etkinlikleri görev odaklı yaklaşıma göre incelenmiştir. Çalışmada on sekiz konuşma etkinliği diğer etkinliklerden ayrılmıştır ve incelenip yorumlanmıştır. Görev odaklı yaklaşımın konularını gerçek yaşamdan alması sebebiyle konuşma etkinlikleri, ilk olarak konularına göre incelenmiştir. Konuşma etkinlikleri daha sonra, Willis’in görev çerçevesine ve görev türlerine göre incelenip yorumlanmıştır. Bu yorumlar tablo halinde sunulmuştur. Araştırmada Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Ders Kitabı A2’de bulunan konuşma etkinliklerinin konularını gerçek yaşamdan aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Konuşma etkinliklerinde görev öncesi aşaması bulunmaktadır. Görev döngüsü aşamasının sadece görev bölümü konuşma etkinliklerinde yer almaktadır. Görev döngüsü aşamasının planlama, raporlama bölümleri ve dile odaklanma aşaması hiçbir etkinlikte yer almamaktadır. Konuşma etkinlikleri görev türlerinden en az birine uymaktadır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021 2021-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12646 Yabancılara Türkçe öğretiminde seviyelere göre kelimelerin derinlik ve genişlik boyutlarının incelenmesi: Yedi İklim örneği Şengen, Yüsra 1920’li yıllardan günümüze dek, Türkçenin söz varlığı ve kelime sıklığı üzerine çeşitli araştırmalar ve buna ilişkin problem tespitlerinin yapıldığı görülmektedir. Anadili Türkçe ve yabancılara Türkçe öğretimi konulu ders kitaplarında, bu bağlamda öğretilmesi hedeflenen kelime listeleri yer almaktadır. Ancak bu kelimelerin ne ölçüde öğretileceği konusunun henüz açıklığa kavuşmadığı belirtilmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalarda, diğer tüm dillerde olduğu gibi, Türkçenin anlam boyutunun göz ardı edilmemesi ve öğretilmesi hedeflenen kelimelerin derinlik, genişlik ve yükseklik boyutlarının incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile yürütülmüş, iç içe geçmiş tek durum deseni ile oluşturulmuştur. İçe içe durumunu, kelimelerin derinlik ve genişlik boyutları meydana getirmektedir. Yedi iklim A1 ve A2 seviye ders kitapları ve bu seviyelerdeki kelime listelerinin isim soylu sözcükleri doküman olarak kabul edilmiş ve doküman analizi incelemesi ile verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin nitel boyutunda, A1 seviyesinde isim soylu 1245 ve A2 seviyesinde isim soylu 1815 adet, her iki seviyede toplamda 3060 adet isim soylu kelime ders kitaplarının listelerinde yer almaktadır. Her iki seviyede derinlik ve genişlik boyutunda değişim gösteren kelime sayısı 594’tür. Verilere göre, derinlik ve genişlik boyutlarında olumlu yönde değişim olduğunu, ancak derinlik boyutunun, genişliğe göre yetersiz kaldığı ve kelimelerin derinlik boyutuna daha fazla önem verilmesi gerektiğini göstermektedir. Araştırmada, söz varlığının ve Türkçenin kelimeler aracılığıyla kurduğu anlamsal bağlarına dikkat çekmek amaçlanmakta ve gelecek çalışmalara fikir verebilmesi hedeflenmektedir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020 2020-01-01T00:00:00Z